Hatech via Linkedin Hatech via YouTube

T +31 (0)162 510 004
E info@hatechgas.com

nl
T +31 (0)162 510 004 E info@hatechgas.com
  • Home
  • Gassen
  • Het gebruik van een CO2 meter voorkomt sterfgevallen door CO2 vergiftiging

Het gebruik van een CO2 meter voorkomt sterfgevallen door CO2 vergiftiging

 

 

Gevaar-van-CO2-in-besloten-ruimtes

Waarom een CO2 meter?

Blootstelling van personeel aan Koolstofdioxide (CO2) is een groot probleem bij het produceren van frisdranken, brouwen van bier en in de horeca.
CO2 is niet zo vriendelijk als de meeste mensen denken. CO2 heeft de potentie om dodelijke slachtoffers te maken, een CO2 meter redt levens!CO2 gevaar

Het vertrouwen op zuurstof detectie om de aanwezigheid van CO2 te detecteren heeft in het nabije verleden geleid tot dodelijke slachtoffers.
Zelfs een lage concentratie zoals 0,5% kan voldoende zijn om u onwel te laten voelen.
Periodes van langdurige blootstelling aan lage concentraties CO2 kunnen ernstige gevolgen hebben.  Een concentratie van 5% is binnen een periode van 5 minuten dodelijk. Om veilig te kunnen werken in een werkomgeving waar CO2 aanwezig kan zijn is het naar behoren gebruiken van een CO2 meter noodzakelijk.

Dat CO2 een gevaar is bij de productie van frisdranken, het brouwen van bier en in de horeca is bekend. Dat CO2 giftig is weet men, maar de aard van het gevaar wordt niet altijd goed begrepen. De overheid stelt blootstellingslimieten vast, waarin is vastgelegd dat werknemers niet mogen worden blootgesteld aan een concentratie boven die vastgestelde grenswaarde.

 

Wat is koolstofdioxide (CO2) en waar wordt het gebruikt?

CO2 is alom vertegenwoordigd door de gehele drankenindustrie, zoals koolzuurhoudende frisdranken, wijn en bierproductie. Tijdens de productie van frisdrank wordt CO2 bewust toegevoegd aan het product. In de processen tijdens het maken van bier en wijn is CO2 een bijproduct wat ontstaat tijdens het fermentatieproces. Tijdens de productie van een aantal speciale bieren en wijnen wordt later actief CO2 toegevoegd aan het eindproduct.

Drankenfabrikanten hebben reeds veelal actie ondernomen om de dreiging van CO2 tijdens productie te controleren met behulp van geschikte gasdetectieapparatuur en het verzorgen van training voor het personeel. Het kennisniveau omtrent CO2 gevaar is binnen de branche redelijk op pijl, echter in de horeca en eetgelegenheden is nog veel onwetendheid over de gevaren die CO2 met zich meebrengt.

Met grote regelmaat zien wij in de praktijk dat er zuurstof detectoren worden gebruik als bescherming tegen CO2. Dit is een misvatting en een groot veiligheidsrisico. O2 oftewel zuurstof detectie beschermt u niet tegen de gevaren van CO2. Vertrouwen op O2 detectie om u te beschermen tegen de gevaren van CO2 heeft meerdere malen geleid tot ongelukken met dodelijke afloop.

Een andere fout die regelmatig gemaakt wordt is het vertrouwen op neus en mond voor het detecteren van een verhoogt CO2 gehalte. CO2 is compleet guur-, kleur- en smaakloos en kan niet worden waargenomen door neus en mond. CO2 kan enkel en alleen gedetecteerd worden door het gebruik van de juiste CO2 detectieapparatuur.

Algemene eigenschappen van koolstofdioxide CO2:

Molecuulformule: CO2
IUPAC-naam: koolstofdioxide
Andere naam: kooldioxide, koolzuurgas, koolzuur
Mol massa: 44,0095 g/mol
CAS-nummer: 124-38-9
Waarneming: Kleurloos, geurloos gas

 

Eigenschappen en effecten van CO2

CO2 is een bekend gevaar in o.a. de dranken industrie, van het productieproces tot en met het bottelen en verpakken van de dranken. Zelfs in cafés en eetgelegenheden waar koolzuurhoudende dranken worden geserveerd is CO2 een gevaar voor werknemers en gasten. Dit gevaar wordt zwaar onderschat en in sommige ergere gevallen zelfs totaal genegeerd.

CO2 is zwaarder dan lucht. Indien CO2 ontsnapt zakt het naar de grond waar het gaat ophopen en een onzichtbare dodelijke deken vormt van CO2. CO2 ophopingen komen vaak voor in kelders, opslagbakken en afgesloten ruimten zoals tanks en silo’s. De meeste bierkelders en andere opslagplaatsen van Koolzuur (CO2) moeten geclassificeerd worden als besloten ruimte als gevolg van het ontwerp de omvang, beperkte toegang, ontbreken van vluchtwegen en vaak zeer beperkte ventilatiemogelijkheden.

 

Waarom zou ik CO2 meten als ik ook O2 kan meten?

Deze vraag krijgen wij als Hatech zijnde met enige regelmaat. Uit bedrijfseconomische reden is dit natuurlijk ook een logische vraag, aangezien een O2 detector ongeveer een factor vier goedkoper is dan een CO2 meter (bij vaste detectoren is dat ongeveer een factor twee). De redenering is als volgt: “CO2 is een zuurstof verdringer, dus het gevaar zit hem in een te lage zuurstofconcentratie. Als ik dus zuurstof meet, zit ik goed.” Helaas gaat deze vlieger niet op en wel om twee redenen:

1)   CO2 is wel degelijk giftig (zij het in hoge concentraties)

2)   CO2 verdringt de O2 maar voor 1/8e.

Eerst het eerste punt. CO2 is een kleurloos en reukloos gas, waarvan er altijd gemiddeld rond de 300 tot 400 ppm in de atmosfeer hangt. CO2 is zwaarder dan lucht en kan zich gaan ophopen en een deken vormen net boven het vloeroppervlak in een besloten ruimte. De effecten van CO2 op het menselijk lichaam zijn als volgt:

  • 0,1%: Voortdurende blootstelling kan concentratieproblemen veroorzaken.
  • 1,0%: De ademhaling gaat langzamerhand wat sneller, waarschijnlijk zonder dat men dat zelf merkt.
  • 2,0%: De ademhaling gaat nu ongeveer 1,5 x sneller dan normaal. Indien u hieraan gedurende een aantal uren wordt blootgesteld, kunt u moe worden en hoofdpijn krijgen.
  • 3.0%: De ademhaling gaat nu ongeveer 2 x sneller dan normaal. U voelt zich suf en af en toe duizelig. Hartslag, bloeddruk en hoofdpijn nemen toe. Ook kan uw gehoor slechter worden.
  • 4-5%: Nu krijgen de effecten bij deze CO2 concentraties de overhand: De ademhaling gaat ca. vier keer sneller dan normaal. Na ca. 30 minuten blootstelling aan deze concentratie, krijgt u vergiftigingsverschijnselen en treedt een gevoel van verstikking op.
  • 5-10%: U gaat een doordringende, maar (verraderlijk) stimulerende geur ruiken, zoals bij fris koolzuurhoudend water. U wordt snel moe met een moeizame ademhaling, hoofdpijn en het gezichtsvermogen verslechterd. In een paar minuten wordt u duizelig, gevolgd door bewusteloosheid.
  • 10%: Bewusteloosheid treedt op na 5-10 minuten bij een hoge concentratie CO2. Hoe hoger de CO2 concentratie en hoe langer daaraan blootgesteld, des te sneller treedt bewusteloosheid en verstikking in.
  • 20% > Blootstelling kan binnen 1 minuut stuiptrekking en een coma veroorzaken met de dood als gevolg

Zoals te zien is CO2 wel degelijk schadelijk. Bij lagere concentraties niet acuut dodelijk, maar het kan wel het concentratie vermogen verminderen, wat voor gevaarlijke situaties kan zorgen. Bovendien zijn de concentraties laag op de grond vaak nog een stuk hoger dan op ademhoogte.

Dan het tweede punt. Samen met een bekende brouwerij (al jaren een goede klant van ons) hebben wij dit een paar jaar geleden uitvoerig in de praktijk getest. We gingen toen als volgt te werk: we hebben een lege cabine van een vrachtwagen genomen en hebben daar een aantal keer CO2 ingespoten. Op het dashboard lagen een aantal CO2 en O2 detectoren. De resultaten van de gemiddelde waardes kunt u hier zien:

Verhouding tussen CO2 stijging en O2 verdrijving

 

De oranje weergave is de CO2 concentratie. De blauwe weergave is de concentratie O2 (dus hoe hoger de oranje lijn, hoe lager de O2 concentratie). Bij een zeer hoge concentratie CO2 is, zoals te zien, de O2 detector nog niet eens in alarm gegaan (het alarm voor een O2 detector staat wettelijk ingesteld op 19,5%). Dat betekent dat bij een CO2 concentratie van 11,2% de O2 detector pas in alarm gaat. Ver, ver boven de dodelijkheidsgrens van CO2!

We kunnen dus concluderen dat een zuurstof detector zeker geen alternatief is voor een kooldioxide detector. Een O2 detector creëert slechts schijnveiligheid bij situaties waar er een CO2 risico is. Er zijn prima CO2 detectoren beschikbaar zoals de draagbare Crowcon Gasman CO2, of de vast opgestelde Crowcon Xgard of Steuma SX.IX. Nóg beter is natuurlijk beide tegelijk meten, maar dat is in de meeste gevallen niet per sé noodzakelijk.
Let er wel op dat u altijd een CO2 detector kiest die op basis van Infrarood (IR) meet, deze zijn vele male betrouwbaarder dan elektrochemische varianten.
Welke gasmeter u ook kiest er kan niet genoeg benadrukt worden wat het belang is van onderhoud en kalibratie.

Veilig werken in een werkomgeving met mogelijk CO2 gevaar

Hoe kan een werknemer zich beschermen tegen CO2 in zijn of haar werkomgeving? In bijvoorbeeld de drankensector komen personen vaak meerdere malen per dag in een ruimte waar een direct CO2 gevaar kan voorkomen en vaak betreed men deze ruimte meerdere keren per werkdag. Er zijn twee verschillende oplossingen voor deze problematiek. De eerste: monteer vast opgestelde CO2 detectie in deze ruimte. Een dusdanig systeem bestaat uit een gas meetkop met een Koolstofdioxide sensor die aangesloten is op een controlepaneel. Er zijn zeer veel verschillende opties op gebied van vaste gasdetectie. Het is sterk afhankelijk van de toepassing en de aard van de werkomgeving welk systeem het meest geschikt is voor u.
Hieronder vindt een klein overzicht van een aantal oplossingen die Hatech u kan bieden. Op de pagina voor vastopgestelde gasdetectie vindt u een compleet overzicht van onze vast opgestelde gasdetectie oplossingen. U kunt ook contact opnemen via 0162-510004 of via info@hatechgas.com.

 

 

De tweede optie is draagbare gasdetectie t.b.v. persoonlijke veiligheid. Rust personen die deze ruimte betreden uit met een draagbare gasdetector voor het waarborgen van hun persoonlijke veiligheid.

 

Meer opties vindt u de pagina voor draagbare gasdetectie vindt u een compleet overzicht van onze draagbare CO2 meters. U kunt ook contact opnemen via 0162-510004 of via info@hatechgas.com

 

Gebruik persoonlijke CO2 meter

Voor het naleven van de grenswaarde voor beroepsmatige bloedstelling aan CO2 moet voor iedere werknemer individueel gedetecteerd worden. Op het moment dat u de ruimte betreedt waar mogelijk CO2 aanwezig is dient u CO2 meter te dragen, gedurende uw werkzaamheden. Echter dient de werknemer ook voldoende kennis te hebben omtrent de gevaren van CO2 en hoe te handelen in alarmsituaties.

 

Gebruiksvriendelijkheid CO2 meter

Een lichte compacte CO2 meter zal bijdragen aan de handhaving van uw CO2 veiligheidsbeleid. Een grote detector wordt als oncomfortabel ervaren en belemmert uw werknemer in zijn of haar bewegingsvrijheid. Om die reden wordt de gasdetector dan maar niet gebruikt. Een gasdetector heeft enkel nut als deze gedragen wordt en aan staat.

 

Houdt het eenvoudig en simpel in gebruik

Als het gaat om veiligheid dan is duidelijkheid en eenvoud zeer belangrijk. Kies een CO2 meter met een eenvoudige bediening en een duidelijk weergegeven display. Dit maakt training eenvoudiger en werken met de toestellen gemakkelijker. Dit betekent dat het personeel in het (hopelijk) zeldzame geval als de gasdetector in alarm gaat direct weet hoe men moet reageren. Duidelijkheid en adequaat handelen redt levens in dit soort situaties.
Als er inderdaad sprake is van een alarmsituatie is het afhankelijk van het alarmniveau en het afgesproken protocol hoe een werknemer dient te reageren.

 

Zorg dat u in staat bent alarmen ten alle tijden waar te nemen

Sommige productieomgevingen kunnen lawaaierig zijn, detectoren moeten zowel goed hoorbaar als goed zichtbaar zijn ten alle tijden. Op het moment dat een CO2 meter in alarm gaat is dit via een audio alarm, visueel alarm en een tril alarm. Draag een detector zo dat u een eventueel alarm direct waarneemt, zelfs in een eventueel lawaaierige werkomgeving.


CO2 meten doet u betrouwbaar met Infrarood (IR)

Infrarood sensoren zijn beter geschikt voor de detectie van CO2 dan elektrochemische sensoren. IR-sensoren zijn stof specifiek waardoor ze geen last hebben van kruisgevoeligheid (interfererende gassen). Door het ontbreken van kruisgevoeligheden is een IR-sensor veel nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het andere grote voordeel van IR-sensoren is de veel langere levensduur (10+ jaar) ten opzichte van elektrochemische sensoren (1 à 2 jaar).

 

Onderhoud en kalibratie van uw CO2 meter daar red u levens mee

Welke gasmeter u ook kiest, u moet erop kunnen vertrouwen. Gasdetectie kan het verschil betekenen tussen leven en dood! Bij een gas ongeval moet u erop kunnen vertrouwen dat. U tijdig wordt gealarmeerd. Regelmatige controle van u gasdetector met gas is de enige manier om vast te stellen of uw detector goed reageert op de aanwezigheid van gas.
Kalibratie van uw gasdetector moet ongeacht welke detector dan ook minimaal één keer per jaar worden uitgevoerd.

Heeft u vragen over CO2 detectie of gasdetectie in het algemeen neem gerust contact op via 0162-510004 of via info@hatechgas.com

Hatech

Phone +31 (0)162 510 004 | Fax +31 (0)162 519 398 | Info info@hatechgas.com | Sales sales@hatechgas.com | Service service@hatechgas.com
Hatech Gasdetectietechniek BV | Brasem 51 | 4941 SE | Raamsdonksveer | The Netherlands